YDEOLOJYK ŞYYR MY YDEOLOJYNYN ŞYYRY MY?

0
132

Ali K. METYN

Pragmatizmin Gölgesindeki “Ydeolojik Şiir”Karalamacılıdı

Pragmatizm, düşünce dünyamızı yüzeyselleştiren en önemli sebeplerden biridir. Bir meseleyi hakikat dederi yerine kullanım dederine göre ele almakla karakterize olan pragmatik tutum, her alanda oldudu gibi şiir-edebiyat düşüncesinde de sıdlıkları ve tutarsızlıkları oladan hale getirmektedir. Bilhassa tutarsızlık, pragmatizmin en aşikar göstergelerindendir. Bu minvalde, şiir-edebiyat anlayışları etrafında özgürlüde verilen önemi ve ideolojik angajmana yönelik tepkiyi dodru, sadlıklı bir bakış açısının alamet-i farikası diye saymak mümkün. Fakat özgürlükten ve ideolojiden ne anladıdımızı sorgulamaya başlar başlamaz işin yavaş yavaş sarpa sardıdını görürüz. Oysa, ne özgürlükten duyma, düşünme, ifade alanındaki dokunulmaz varlıdımız (mahiyetimiz), ne de ideoloji dedidimizde her türlü ön-belirlenmemişlik kastedilir.

Her ikisinin de zihnimizde en dar anlamlarıyla, daha dodrusu istedidimiz gibi esnetebilecedimiz mudlak içerikleriyle kullanıldıdı fark edilebilir. Tutarsızlık da esas itibariyle bu mudlaklıktan kaynaklanır. Zira kavramlar kendi içinde ne kadar kesin, açık anlamlara sahip olursa olsun, öznenin zihnindeki badlamı ve tekabüliyetleriyle içerik kazanır. Ydeolojik şiire kesin kes karşı oldudunu belirten biri, belli ki şiiri şairin özgürlük alanı olarak öngörmektedir.

Ydeolojiler, özgür duyuşu ve duyarlıdı hem sınırlayan hem de kalıba koyan total yapılar olarak düşünüldüdünde, buradaki kaşı çıkışın anlamı bellidir: Ydeoloji, şairin neyi, nasıl görmesi gerektidi konusunda dikte edici bir konumda durmakta, şiirin anlam kodlarını bütünüyle belirlemektedir. Dolayısıyla şiir tümüyle ideolojinin tahakkümü altındadır. Oysa ideolojinin bu düzeyde total bir yapı olarak düşünülmesi, tam bir önyargı ve ezbercilikle maluldür. Ydeolojilerin dedişmeden kalan, zihinsel dogmatik kalıplar oldudu düşüncesi mesnetsiz bir iddiadan öteye gitmez.

Ayrıca ideolojiden hareket etmekle ideolojinin kalıpları içinde kalmak birbirinden çok farklı şeylerdir. Problem, ideolojik perspektiften dünyaya bakmak, dünyayı tecrübe etmek dedil, ama bu bakışı ve tecrübeyi ideolojik kodlarla sınırlamaktır. Bu ayrımı belki de “ideolojik şiir” ve “ideolojinin şiiri” şeklindeki iki farklı adlandırmayla yapabiliriz. Birincisinde şairin özgürlüdü devrededir, ikincisindeyse özgürlük iptal edilmiş, şiir bütünüyle ideolojik kodlarla işleyen retoriksel birer araca indirgenmiştir.

Paylaş
Sonraki İçerikHEP BiR YOL HALi UZERE

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here