Poetik Haber’e Fayrap Edebiyat’tan Cevap | Elyesa Koytak

0
464
[Poetik Haber, 2010-2017]

ELYESA KOYTAK

2015’in eleştirisi, Fayrap’ın çizgisi

Sene biteli bir gün oldu. Fayrap’ta 2015 boyunca yayımlanan edebiyat eleştirilerine şöyle bir dönüp bakmakta fayda var. Baştan söylemeliyim ki bu yazıyı tetikleyen Mustafa Nurullah Celep’in bir yazısı oldu(*)

Poetikhaber’de dün yer alan yazı Fayrap’ın genç şairlerinden Sırrı Can Kara’nın Bende Bir Leke şiiri üzerine. Fakat yazının son kısımlarında Celep, Fayrap’ın eleştiri yazılarında “kapalı devre” işlediğini, İtibar’la kendisi arasına sıkışan bir ilgi alanı olduğunu, “kendi şairlerini pohpohladığını” iddia etmiş. Doğru değil. Sırrı Can Kara’nın şiirine dair katıldığım tespitlerini bir kenara bırakırsak, bu konuda Celep’i tashih etmem gerekiyor.

Acaba 2015’te eleştiri namına Fayrap ne yaptı? 2005’ten bu yana derginin, şiirin yanı sıra eleştiride de oluşturduğu kendine has çizgiyi sürdürdüğünü söyleyebilir miyiz? Bu çizgi, kısaca ifade etmek gerekirse, edebiyat kamusunun bütününe açılan, ideolojik kalıplardan önce eserin metin özelliklerini dikkate alan, öznel yoruma değil nesnel tahlile dayanan bir eleştiri çizgisidir. Basitçe örnek veriyorum: “Ben beğenmedim, kötü olmuş” yerine, “bu şiirin şurası aksıyor çünkü şöyle bir yapı kurulmuş” diye göstermeyi amaçlayan bir eleştiri çizgisi.

Şimdi, bakalım Fayrap, iddia edildiği gibi İtibar-Profil yayıncılık ve Avangard yayınları arasına sıkışmış mı? Bu arada Avangard yayınları Aralık ayı itibarıyla yeni yeni şiir kitapları basmaya başladı, dolayısıyla Fayrap istese de 2015 yılı boyunca Avangard yayınlarından çıkan kitapları “pohpoh”layamazdı.

Ocak sayısı: Selman Ertaş, Yücel Kayıran’ın Son Akşam Yemeği kitabı üzerine eleştiri yazmış. Kitap, Metis yayınlarından. Ömer Yalçınova, Melisa Tüzinoğlu’nun kitapları üzerine yazmış, kitaplar YKY ve April yayınlarından.

Şubat sayısı: Murat Küçükçifci, Lacivert ve Nihayet dergileri üzerine yazmış. Fazıl Baş, Mahalle Mektebi dergisi üzerine yazmış. Ayşenur Alper, Aşkar dergisi üzerine yazmış. Dursun Göksu, Ahmet Güntan üzerine yazmış. Selman Ertaş, Ali Özgür Özkarcı’nın 160.km’den çıkan kitabı üzerine yazmış. Elyesa Koytak, İtibar üzerine yazmış.

Mart sayısı: Murat Küçükçifci Natama dergisi üzerine yazmış. Ömer Yalçınova, Güzide Ertürk’ün Şule yayınlarından çıkan kitabı üzerine yazmış. Eray Sarıçam, Güven Adıgüzel’in İzdiham yayınlarından çıkan kitabı üzerine yazmış.

Nisan sayısı: Hakan Arslanbenzer, yeni çıkan Melamet dergisi üzerine yazmış. Fazıl Baş, Japonya dergisi üzerine yazmış. Dursun Göksu Hece dergisini ele almış. Murat Küçükçifci Edebiyat Ortamı dergisini yazmış. Elyesa Koytak, İtibar’ı yazmış.

Haziran sayısı: Elyesa Koytak, Osman Çakmakçı’nın Duvar dergisinde çıkan bir yazısına hitaben yazmış. Selman Ertaş, Dergâh ve Varlık dergileri üzerine yazmış. Murat Küçükçifci, Muhafazakâr Düşünce dergisi üzerine yazmış.

Temmuz sayısı: Murat Küçükçifci, Cevdet Karal’ın son şiir kitabını ve Derin Tarih dergisini ele almış. Elyesa Koytak, Ot dergisi üzerine yazmış. Ayrıca yeni çıkan Yafta dergisini yazmış.

Ağustos sayısı: Eray Sarıçam Mühür dergisini yazmış. Fazıl Baş, Enis Akın’ın ve Mehmet Öztek’in yeni çıkan kitaplarını yazmış. Eylül sayısı: Elyesa Koytak, Duvar dergisi üzerine yazmış. Ömer Yalçınova, Naime Erkovan’ın Şule yayınlarından çıkan kitabını ele almış. Fatih Çalmaz, Postöykü dergisini yazmış.

Kasım sayısı: Eray Sarıçam, Mehmet Müfit’in YKY’den çıkan toplu şiir kitabını yazmış. Arada gözümden kaçmış başka eleştiriler de olabilir. Fakat yukarıdaki liste, oldukça panoramik bir ilgi alanı sunuyor. Edebiyat alanına çok uzaktan bakan biri bile bunu görecektir. Siyasi olarak en soldan en sağa, tarz olarak edebiyat dergilerinden popüler dergilere, tür olarak şiir kitaplarından romanlara, görece marjinal yayınevlerinden büyük yayıncılara oldukça kapsayıcı bir eleştiri yekunu söz konusu. Bunda şaşırtıcı bir şey yok.

Fayrap’ın bugün ısrarla temsil ve teklif ettiği fikir, cemaatleşmeye ve içe kapanmaya karşı, edebiyatın kamusuna hitap etmek, iştirak etmek gerektiğidir. Haddizatında bu, dile kolay gelse de cesaret isteyen bir teklif. Varsa başka bir dergi bunu yapan, gösterin. “Karşı mahalle”den dergiler isimler ve kitaplar üzerine bir değil çok sayıda yazı yayımlayabilen başka bir dergi gösterin. Bir öykü dergisi üzerine de, çok satan bir “kültür-sanat” dergisi üzerine de eleştiri yayımlayan başka bir dergi gösterin. Kitap tanıtımı yapmak yerine, sosyal ve siyasi bakımdan en yakınındaki yazarlara ve şairlere dahi eleştiri mesafesini koruyan başka bir dergi gösterin. 80 yıllık Varlık dergisini de, terütaze Yafta dergisini de değerlendiren başka bir dergi gösterin.

Teklifim odur ki eleştiri yayımlayan her edebiyat dergisi, kendi 2015 envanterini çıkarsın, biz de kimin ne kadar “içe kapalı” olduğunu ve eş dost hatır gönül üzere iş yaptığını görelim. Şahsen Fayrap okurlarının, yukarıda açıkça görülen eleştiri ferahlığını takip etmeleri bakımından oldukça şanslı olduklarını düşünüyorum. 2005’ten bu yana yayımlanan bütün eleştirilere dizinden bakabilirsiniz.

Edebiyat yetenek, çalışma, gelenek olduğu gibi aynı zamanda bir kamu işidir. Fayrap, edebiyat kamusunun ortasında söz almaya devam ediyor ve merkezî eleştiri çizgisini sürdürüyor.

Mustafa Nurullah Celep, diğer dergilerin Fayrap’a “öğrenici” bir gözle bakamadığını tespit ederken oldukça haklı. İdeolojik bakımdan karşı tarafta olanların birbirini sansürleyerek dışavurduğu ortak korku ve sinsilikler daha önce de vardı, bugün de devam ediyor. Özellikle de Gezi-sonrası sendromunu yaşamaya devam eden sol-laik ve benzeri edebiyat dergilerinde. Fayrap’ın 2015’te hükmünü verdiği bazılarına yukarıdaki listede rastlayabilirsiniz. Gettolaşmaya karşı bütün bir edebiyat kamusuna açılma vazifesi, edebiyata hizmet etmek isteyen herkes için öncelikle öğrenilmesi gereken bir bahis. Fayrap bu uğurda adım atacak herkesi masaya buyur etmeye hazır. 2005’ten beri.

( *) Söz konusu yazıya şu linkten ulaşılabilir:

http://elestirihaber.com/degince-dokununca-sirri-can-karanin-bende-bir-leke-siiri-dergilerde/

 

www.fayrap.com  

Poetik Haber, 2016

Eleştiri Haber, Ekim 2018

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here