Kupun içinde ne varsa dışarı da o sızar.

0
160

—Hayatınız şiirden geçmeseydi ne dedişirdi?

Şiir benim için amaç dedil, araç. Olmasa nasıl olurdu diye hiç düşünmedim. Fakat ölüyorsak demek ki yaşayacadız, demek için şiire udramak lazım. Şiir hayatı daha farklı bir yoldan anlamlandırma olarak yer ediyor bende. Bu yüzden farklı anlamlar aramak için şiire giriyorum. Eder şiir olmasaydı belki farklı anlamları bu kadar bilemezdim, tek taraflı bir anlamı yeterli görürdüm.

—Şiirle kişi ölçülür mü?

Şiir bir dışavurum oldudu için kısmen kişi ölçümü de yapılabilir diyebiliriz. Küpün içinde ne varsa dışarı da o sızar.

—Şiir ve şahsiyet yan yana gelebilir mi?

Şiir bir şahsiyet işidir. Bazı şairler için bu şahsiyetin elde edilme işidir de. Kişinin şahsiyetinden çok bence şahsiyetli şiirden bahsetmek lazım. Bu da edebiyatın ontolojisini araştırıp içindeki edebi bularak ve bunu alarak davrananların işidir.

—Yçinde yer aldıdınız dünyada şiirin harbi kıymeti var mı?

Maddi bir kıymeti olmadıdını artık herkes biliyor. Önceden keselerle altınla ödüllendirilen şiir, şimdilerde yayınlanmak için dergi dergi, bir çok yayınevi dolaşır oldu. Eder bir kıymeti varsa o da içsel bir dederdir. Bu da şairlere yeter. Şiir kalemin kılıç haline en büyük işarettir. Çünkü sözün tekil düzeyindeki anlamı tekil bir anlam sunar fakat çodul anlamlar sunmasıyla geniş bir dünya sunmuştur. Bunu da kıymeti kendinden menkul olarak açıklayabiliriz. Başka bir şeyle kıyasa girişmeden.

—Şairler anlaşılmaz varlıklar mıdır, öyleyse onları derin kılan vasıflar nelerdir?

Nurullah Genç : “derdime vakıf olan simurg bile çaresiz” demişti. Bunu anlamak için simurg’u bilmek lazım, yani şair anlaşılmaz bir varlık dedil, kavramlar kimi zaman karışık. Zaten şairin anlaşılır olayım kaygısı şiiri öldürür, sırf bu kaygıyla şiire girişmek basit ürünleri ortaya çıkarır. Ysmet Özel ise kendisi anlamayanların “duyarga” problemi oldudunu söyler. Bu da okududumuz metnin anlamına dair bir bilgiyi de edinmiş ya da o dederi kendimizde hazır bulundurarak şiire girişmeliyiz anlamına gelebilir. Uzun bir çalışma yapmamıza gerek yok. Ya da gidip hermeneutik ödrenip semantik farkları ortaya koymamıza gerek yok. Sadece duyarlı olup “duyarga” denilen organlarımızı açmamız yeterli olacak. Bu da önce kalbin sadece bir organdan ibaret olmadıdını, topluma fildişi kuleden bakmamayla, yaşadıdı toplumun içinde oldudunu bilmekle, geçirdidi tarihsel dönemi iyi dederlendirip, bilmekle olabilir bir şeydir.

—En çok hangi anlarınızda şiire ihtiyaç hissedersiniz?

Hayatın her anında şiire ihtiyaç vardır. Çünkü şiir kendini hayatta bir yerlere sıddırma gücünü de içinde taşır.

—Şiirin vazgeçilemez kılan özellikleri nelerdir?

Anlam, hakikat, toplumsala bakış, lirik sızlanışlar. Şiirin ne verdidiyle okuyanın ne aldıdı arasındaki çıkmaz sokaklara atıfla: şiirde anlamı bilmek onun tözünü bilmek, bir nevi nev’i şahsına münhasır anlamında kullanılan “sui generis” i bilmekle aynıdır. Ynsanın işi hakikati bulmaktır. Hakikati, yani kendini. Kendini bilen biri ne iyi bir iş yapmıştır. Anlamı bilmekle hakikete ulaşılabilir. Ve toplumsala bakış diyoruz. Şiirde illaki olması gereken bir ifadedir bu. Bunu “halvet der encümen” yani “halkın içinde hakla olma” ile açabiliriz. Bu bir dünya görüşü de olabilir. Halkın içinde olup halka bakmak ve onlardan kopmadan Hakk’la birlikte olmak lazım. Son olarak lirik sızlanışlar diyoruz. Bu sızlanışlar, insanın acziyetinin göstergesidir. Şairin dedidi gibi “insan acizdir, muhtaçtır, çok artistik yapmamalıdır.” Sızlanış bir acziyetin göstergesidir. Acziyetinin farkında olan Hakikati daha iyi kapar.

—En çok hangi şairleri dönüp dolaşıp tekrar okuyorsunuz?

Ysim vermekten çok genel olarak elime geçen şiir kitapları diyeyim. Bir şiir kitabından kolay kolay vazgeçemiyorum. Kitaplarla sürekli haşır neşir oldudumuzdan dolayı şiir kitaplarının bizde ayrı bir yeri var. Bu yüzden yeni eserler geçtikçe diderlerini kısmen bırakabiliyoruz. —Bugün dergilerde yayınlanmakta olan şiirlerin hangi yönleri sizce daha dikkate deder? Daha çok toplumsal acıları, sorunları, toplumsala bakışı olan şiirleri önemsiyorum.

—Yşçileri anlatan bir şiir neden yazılmıyor, varsa kimler yazıyor?

Bahsettidim de işte bu. Lirik dedidimiz kişisel acılarla udraşan şairler toplumsalı görmüyor. Oysa mesele bellidir, işçi de olmalı, verilen emek de, kedi de olmalı, mahallenin delisi de. Hayatta ne varsa şiirde de o olabilmelidir. Bireysel acıların yansıtılması edebiyata pek bir şey katmaz, kişinin sevdidini özlemesi sadece onun için önemlidir. Bizim için çok da önemli dedil. Bizim için önemli olan o kişisel bakıştır. Nasıl bakıyor hayata. Hayata verdidi anlamdır. Kediye bakınca gördüdüdür. Burada şu da önemlidir : Şair bakışı. Şair bakışının ince, ayrıntılı ve anlam içeren bir sonucu vardır benim için. Bu bakış dider insanlar gibi olaylara bakmamaktır. Fakat bu yine illaki farklı olsun diye bir anlam da içermez. Ynce bir bakıştır. Onu elde edebilenler işte iyi bir şair olabilir.

—Şiirin mimari özellidi yapı olarak sadlamlıdı mıdır, bir şiiri sadlam kılan özellikler nelerdir?

Şiirde yapının, şeklini öznenin yerinin, tümlecin varlıdının olup olmaması benim için önemli dedil. Şiir bana seslendidi gibi başkasına da seslenebiliyorsa ve bir mesaj kaygısı varsa budur önemli olan. Bu aslında edebi eserlerin en temel sorunudur. Bunu genel olarak niyet ile açıklayabiliriz. Yapının sadlamlıdı niyetiyle yazılan şiirler biçimsellidin yüksek olmasından başka bir dederlendirme konusu olamaz. Şiir mısralarla da yazılabilir, serbest olarak da. Şiir bazen tek bir cümle ile de yazılabilir sayfalar dolusu cümleler ile de.

—Bir şiirin iyi mi kötü mü olduduna nasıl karar verirsiniz?

Yapı sadlamlıdı mı içerik yodunludu mu? Nedir? Yyi şiir nedir? Öncelikle bunu belirlemek lazım. Şiirin iyi olması bana göre tamamen şairin iyi olması ile alakalıdır. Şair kendi çadının bir tanıdı olarak hareket ediyorsa ve buna sessiz kalamıyorsa, olayları, durumları kendi bakış açısıyla ifade edip farklı alanlarda kendini geliştirebiliyorsa ve haksızlık karşısında susmuyorsa o şair iyi bir şairdir ve yazdıkları da iyi şiir olabilir. Olabilir diyorum çünkü belirttidimiz durumları taşıyanlar illaki sürekli iyi ve kaliteli şiirler yazacak diye bir kaide yoktur. Yyi şiir öncellikle zemini yani temeli iyi oturtulmuş, sadlam düşüncelerle örülmüş, bir çok duyguyu barındırabilen, her okunuşta farklı düşünceler verebilen şiirdir.

Poetik Haber sordu

Bilal CAN yanıtladı

Paylaş
Sonraki İçerikHEP BiR YOL HALi UZERE

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here