Esra Okutan, Stefan Zweig’ın “O Muydu?” Adlı Kitabı Üzerine Yazdı…

0
188

ESRA OKUTAN

STEFAN ZWEİG ‘’O MUYDU?’’ (*)

‘’İnsanın gözüne sokarcasına mutlu olmak ve duygularını arsızca sağa sola saçmak utanmazlıktır.’’

Stefan Zweig’i okumuş olanlar onun ne kadar güçlü bir anlatıcı olduğunu, insan psikolojisini analiz etmede ve dili kullanmadaki ustalığını muhakkak bilirler. ‘’O Muydu?’’ adlı kısacık öyküsünde sadakat, aşırı sevgi, öfke, kıskançlık, şüphe, kaygı, nefret gibi pek çok duyguyu birkaç sayfaya sığdırabilen Zweig, alışılmışın dışına çıkarak bu öyküsünde bir köpeğin psikolojisini ele alıyor. Polisiye öykü diyebileceğimiz bir tarzda okuyucuyla buluşan eserde köpeğin gözünden ve iç sesinden bazı olaylara şahit oluyoruz. Sevgisini ve mutluluğunu çevresine adeta fütursuzca saçıp savuran, sevgi sınırını aşan Mr. Limpley’in, bir İngiliz taşrasında köpeği Ponto ve eşi Frau Limpley ile yaşamaya başlaması ve yaşadığı olayların, komşusu Betsy’nin gözünden anlatılmasını konu alıyor.

Her şeyin aşırısının zarar olduğunu öğrenen bizler için sevginin de fazlasının nelere yol açabileceğini Mr. Limpley karakterinde görebildiğimiz gibi ilgi odağı olan her canlının, kendisine olan ilginin azalması ya da bu ilginin başka canlılara yönelmesi sonucu neler yapabileceğini de Ponto karakterinden aktarıyor yazar.

Şüphe duygusunun hâkim olduğu öyküde, kaygının kıskançlıkla birleştiğinde nelere yol açabileceğini güçlü bir anlatımla ve kurguyu işleyişindeki ustalıkla birleştiren Zweig, aslında aynı hırsın insanlarda da bu gibi sonuçlara yol açabildiğinin mesajlarını da veriyor bize. Belki de Ponto biziz. Yani insan. Belki de değer biçtiğimiz, sevgimizi uğrunda tükettiğimiz her şey.

‘’Şahsen katilin o olduğundan neredeyse eminim; ama elimde çürütülmesi imkânsız o son kanıt yok.’’ Diye başlayan ilk cümlesiyle bir ölümün gerçekleştiğini biliyor fakat katilin kim olduğunu merak ediyoruz. Stefan Zweig, beklenmedik sonlara sürüklediği okuyucularının karşısına bu kez alışılmışın dışında bir konuyla çıkıyor. ‘’O Muydu?’’ okuyanı biraz aksiyonla duygudan duyguya sürükleyen bir eser.

(*) Stefan Zweig, O muydu?, Can Yay. Çev. Esen Tezel, Mayıs 2018. İstanbul.

[Eleştiri Haber, Nisan 2019]

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.