Barış Kavas, Senaryo Üzerine Düşünüyor: “Bir Senaryo Tefekkürü”

0
61
Eleştiri Haber Sinema Yazarı: Barış Kavas

BARIŞ KAVAS

BİR SENARYO TEFEKKÜRÜ

 Senaryonun yapısı  hayatın bir alegorisidir. Senaryo üzerine düşünmek senaryoyu oluşturan tüm parçalar ve o parçaların oluşturduğu bütün üzerine düşünmek, gerçek bir serüvene açılmak demektir. Üç perdeli yapı örneğin: Başlangıç, orta ve son. Doğarız, yaşarız ve ölürüz. 

Senaryoyu yazmaya başlarken önce neyle başlamalıdır senarist? Amacıyla başlamalı. Senaryoda ve hayatta amacıyla, hedefiyle başlamalı insan. Yani önce tema belirlenmeli.  Hayatın anlamı üzerine bir keşfim var benim, demekle başlıyor yazmak. Bu keşif bir cümleyle ifade edilmeli. Tek bir cümleyle. 

   Tema türü de belirliyor. Ana cümlemiz, temamız ne kadar derinse türümüz da dram türünde o kadar merkezleniyor. Tema, ana cümle  senaryonun yazılma amacı. Ama bu amaç sanatın içinde erimeli. Doğrudan söylersek bu sanat olmuyor, doğrudan söylemek oluyor. Doğrudan söylemenin kifayetsiz kaldığı yerde, işte tam o yerde sanat başlıyor.

   Sonra karakterleri yazmaya başlıyoruz. Karakterimiz psikolojik bir gereksinime ihtiyaç duyuyor. Bu bazen bir nesnede bir insanda bile somutlaşabilir. Bu gereksinimin önüne engeller çıkıyor. Bu engeller, dramatik eserin olmazsa olmazı; dramatik çatışmayı meydana getiriyor. Tefekkür sineması açısından bu gereksinim kalbin sükuneti oluyor, vuslat oluyor, tüm varlıklarla yaşanan derin bir barış ve sevgi hali (Selam Hali- liebevoller universeller Frieden) oluyor. Rakip ise nefis, ego. Sorunlarla beslenen tüm varlığını sorun algısından alan ego. Kötülüğü emreden, olumsuzluğa odaklı nefsi emmare.
 

 Senaryomuzda Baş Karakterimizle birlikte rakip karakterimiz ve yan karakterlerimiz var. Rakip karakter, engellerin şahsında görünür hale geldiği karakterimiz. Rakip karikatirüze olmaktan ne kadar uzaksa dramatik etki o kadar güçlü. Eşkiya’daki Berfo böyle bir karakter örneğin, haklı tarafları var. Sadece kötü bir karakter değil: Yapmıştır ama aşkı için yapmıştır. Yan karakterler başkarakterin farklı özelliklerini ortaya çıkaran karakterler. Senaryodaki işlevleri: Başkarakterin karakterini derinleştirmek. Adeta her bir yan karakter başkarakterimizin bir yönünü aydınlatıyor. Senaryodaki her bir sahne ya karakterimizin bir yönüne ışık tutuyor ya da olay örgüsünü ilerletiyor. 

  Kahramanımız engellerle mücadelesini verirken olgunlaşmıştır. Baştaki ham insan değil artık, kahramanımız pişmiştir. Seyr-i suluk da baştanbaşa böyle bir serüven değil midir? Beşerden insan-ı kâmile uzanan mücadelelerle dolu bir serüven. 

[Eleştiri Haber, Temmuz 2019]

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.